Erven - Schenken - Huwelijk

ERVEN / SCHENKEN / HUWELIJK

U kan bij ons terecht met al uw vragen over het erfrecht en schenkinsrecht, alsook over het huwelijkvermogensrecht.

 

  • Wie erft wat?

 

  • Wat is erven in vruchtgebruik, blote eigendom, volle eigendom?

 

  • Wat is het minimum erfdeel van de langstlevende echtgeno(o)t(e) en de afstammelingen?

 

  • Welke zijn de gevolgen voor de langstlevende echtgeno(o)t(e) wanneer geen schikkingen getroffen werden in verband met de nalatenschap? (geen huwelijkscontract, geen testament, geen schenking)

 

  • Wat zit er in 'de nalatenschap' van een huwelijkspartner?

 

  • Hoe kan men zelf meebeslissen wie wat gaat erven? Door een huwelijkscontract / door een schenking / door een testament.

De wet voorziet echter in reservataire (bevoorrechte) erfgenamen: dat zijn de langstlevende echtgeno(o)t(e) en de afstammelingen.

Deze bevoorrechte erfgenamen hebben altijd recht op een minimum deel van de nalatenschap.

De rest kan men nalaten aan wie men wil.

 

 

Wat is erven in vruchtgebruik, blote eigendom, volle eigendom?

 

Een goed (roerend of onroerend) kan (virtueel) gesplitst worden in twee componenten: 

  1. de blote  eigendom: dit eigendomsrecht is definitief voor de verwerver en is eventueel ook overerfbaar.
  2. het vruchtgebruik: dit gebruiksrecht dooft uit bij het overlijden van de verwerver ervan. Op dit ogenblik gaat het vruchtgebruik over naar de blote eigenaar, die op die manier volle eigenaar wordt. (van bv. het onroerend goed of bv. een effectenportefeuille)

 

  • U kan de blote eigendom erven: dit wil zeggen dat iemand anders het goed mag gebruiken zolang hij/zij leeft.

Pas wanneer de 'gebruiker' overlijdt, bekomt u de volle eigendom van het goed.

  • U kan het vruchtgebruik erven: dit wil zeggen dat iemand anders (de blote eigenaar) na uw overlijden de volle eigenaar van het goed zal worden. Zolang u als 'vruchtgebruiker' in leven bent, mag u het goed echter gebruiken.
  • U kan de volle eigendom erven: dit is de eenvoudigste situatie, u verkrijgt alle rechten en mag dus met het goed doen wat u wil (verkopen, verbouwen, gebruiken, verbruiken, ...)

 

Concrete voorbeelden:

 

  • U bent weduwe geworden en erfde het vruchtgebruik van de gezinswoning: u mag levenslang de woning bewonen, u mag de woning ook verhuren en de huurgelden innen, gebruiken en verbruiken.

U mag eveneens de onroerende voorheffing en gebruikelijke onderhoudskosten betalen.

U mag de woning echter niet verkopen zonder toelating van de blote eigenaars (uw kinderen, die gezamenlijk de blote eigendom erfden).

 

  • U erfde het  vruchtgebruik van een som geld/effecten: u verkrijgt de intresten, oprengsten, dividenden van het geld, het kapitaal blijft echter toebehoren aan de blote eigenaar.

 

  • Uw vader is overleden, het vruchtgebruik van de ouderlijke woning komt toe aan uw moeder. Slechts na haar overlijden wordt u de volle eigenaar van de woning en kan u de woning zelf bewonen, verhuren of verkopen.

 

 

Wat is het minimum erfdeel van de langstlevende echtgeno(o)t(e) en de afstammelingen?

 

Het minimum recht van de langst levende echtgeno(o)t(e) is het vruchtgebruik van de helft van de nalatenschap.

Let wel: de langstlevende echtgeno(o)t(e) heeft ALTIJD recht op het vruchtgebruik van de gezinswoning en huisraad, ook al is deze waarde hoger dan dit minimum deel.

 

Het minimum recht van de kinderen is sinds 09/2018 de helft van de nalatenschap.

    

 

Misschien wil u wel weten hoe u één of meerdere kinderen kan beschermen, bepaalde erfgenamen een groter of kleiner deel van de nalatenschap kan laten toekomen enz...

 

  • Wat is een notarieel testament?

 

  • Wat is een eigenhandig geschreven testament?

 

  • Kan ik bij leven schenken?

 

  • Eén van de vaak gebruikte technieken bij successieplanning is de schenking, maar... is een schenking definitief?

 

  • Kunnen de andere kinderen de schenking ooit betwisten?

 

  • Welke zijn de gevolgen van het schenken als voorschot op erfdeel en buiten erfdeel?

 

  • Kan er aan de kinderen in onverdeeldheid worden geschonken en kunnen zij vervolgens uit onverdeeldheid treden?

 

  • Welke voorwaarden kunnen aan een schenking gekoppeld worden?

 

  • Wat is een erfovereenkomst?

 

  • Wat zijn de fiscale gevolgen van een schenking?

 

  • Is schenken altijd voordelig?

 

 

Wat zijn de gevolgen op de nalatenschap bij een echtpaar wanneer geen schikkingen getroffen werden in verband met de nalatenschap?

(geen huwelijkscontract, geen testament, geen schenking)

 

De nalatenschap wordt dan gewoon verdeeld overeenkomstig de regels voorzien in het erfrecht.

 

We schetsen een paar veel voorkomende situaties

 

  1. Een echtpaar met kinderen

 

Eén van de echtgenoten overlijdt

De weduwe of weduwnaar erft het vruchtgebruik van de nalatenschap van de partner.

De kinderen erven elk een gelijk deel in blote eigendom.

 

De langstlevende ouder overlijdt

De kinderen worden nu volle eigenaar van de nalatenschap van de eerste ouder.

Zij erven bovendien de nalatenschap van de tweede ouder in volle eigendom.

 

  1. Een echtpaar zonder kinderen

 

Één van beide overlijdt

De weduwe of weduwnaar erft het gemeenschappelijk vermogen in volle eigendom.

Van de persoonlijke goederen erft hij/zij enkel het vruchtgebruik.

De familie (broer/zus/ouders) erft de blote eigendom van de persoonlijke goederen van de overledene.

 

 

Wat zit er in 'de nalatenschap' van een huwelijkspartner?

 

Als echtpaar kan je 'persoonlijke goederen en schulden' hebben en 'gemeenschappelijke goederen en schulden'.

Wat zit er dan in de nalatenschap als één van de echtgenoten overlijdt?

 

De nalatenschap bestaat uit:

  • de helft van de gemeenschappelijke goederen en schulden
  • de persoonlijke goederen en schulden

 

Wat als  gemeenschappelijk  en wat als  persoonlijk  goed/schuld wordt beschouwd, wordt bepaald in het  huwelijksvermogenrecht.

Echtparen die gehuwd zijn zonder huwelijkscontract, vallen onder het wettelijk stelsel.

 

Het wettelijk huwelijksvermogenstelsel omvat drie vermogens:

  1. Het persoonlijk vermogen van de vrouw  (goederen die verworven werden vóór het huwelijk of die geërfd werden of die aan haar persoonlijk werden geschonken).
  2. Het persoonlijk vermogen van de man (goederen die verworven werden vóór het huwelijk of die geërfd werden of die aan hem persoonlijk werden geschonken)
  3. Het gemeenschappelijk vermogen van man en vrouw (goederen die tijdens het huwelijk samen werden verworven).

 

Echtparen die gehuwd zijn met een huwelijkscontract, kunnen afwijken van het wettelijk stelsel.

Zij kunnen in het huwelijkscontract het volgende bepalen:

  • wat is van wie  (bijvoorbeeld: scheiding van goederen, gemeenschap van aanwinsten, algemene gemeenschap van goederen, ...)
  • hoe en wat zal de langstlevende partner erven (bijvoorbeeld:  welk deel van de nalatenschap wordt geërfd door de langstlevende hetzij in volle eigendom hetzij in vruchtgebruik)

 

Het foutief situeren van goederen en/of schulden in een aangifte nalatenschap kan aanleiding geven tot een foutieve berekening van de erfbelasting en tot boetes.

 

Een correcte analyse van het huwelijkscontract is dus van groot belang.

 

 

Regelmatig worden wij met de problematiek van nieuw samengestelde gezinnen geconfronteerd

 

  • Kan de partner met wie ik samenwoon erven?

 

  • Is een testament noodzakelijk?

 

  • Wat zijn de gevolgen van feitelijk samenwonen?

 

  • Wat zijn de gevolgen van wettig samenwonen?

 

  • Wat zijn de  juridische fiscale verschillen tussen deze twee samenlevingsvormen?

 

  • Geldt de vrijstelling van de erfbelasting op de gezinswoning  voor alle samenwonenden?

 

  • Welke verschillen blijven bestaan met de categorie 'gehuwden' ?

 

  • Kunnen samenwonenden hun ouders onterven?

 

  • Wat zijn de fiscale gevolgen?

 

  • Wat zijn de gevolgen voor de kinderen?

 

  • Ik wil mijn nieuwe partner beschermen tegen de kinderen.

 

  • Ik wil mijn kinderen beschermen tegen de nieuwe partner.

 

  • Ik wil zowel de kinderen als de nieuwe partner beschermen.

 

  • Welke mogelijkheden biedt de adoptie?

 

  • Wat betekent tontine?  Wat betekent een beding van aanwas?

 

  • Welke mogelijkheden bieden de levensverzekeringen?

 

  • Heeft hertrouwen zin?

 

  • Welk huwelijkscontract is in mijn concrete situatie aangewezen? 

 

  • Welke gevolgen heeft hertrouwen op de inkomstenbelastingen, erfbelasting, erfrecht, rechten op pensioen?

 

  • Heb ik als samenwonende partner recht op een overlevingspensioen van de overheid?

 

 

Vaak hebben ouders van een gehandicapt kind specifieke vragen

 

  • Hoe bescherm ik mijn gehandicapt kind?

 

  • Wat gebeurt er met de goederen van mijn gehandicapt kind na zijn dood?

 

  • Op welke wijze kan ik bepalen wat met deze goederen moet gebeuren na zijn dood?

 

 

Ook echtparen zonder kinderen hebben hun eigen bezorgdheden

 

  • Erft mijn huwelijkspartner alle goederen na mijn dood?

 

  • Kan een testament van belang zijn?

 

 

Enz....

 

Eveline Kinet

(kantoor Anne Uytersprot)


Fiscale Aangifte Nalatenschap

Vermogens- en Successieplanning

Erkend Bemiddelaar in Familiezaken

Bergstraat 74A

9111 Belsele


eveline.kinet@erfbelasting.vlaanderen

GSM: 0475 58 96 18


© Eveline Kinet 2018